Jeszcze kilka lat temu technologia asystująca kojarzyła się głównie z białą laską czy wózkiem inwalidzkim. Choć były to niezwykle ważne narzędzia, często nie wystarczały, by osoby z niepełnosprawnościami w pełni uczestniczyły w życiu społecznym, zawodowym i kulturalnym. Dziś sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Dzięki dynamicznemu rozwojowi nowoczesnych technologii osoby z różnymi ograniczeniami mogą korzystać z całej gamy urządzeń, które zwiększają ich samodzielność, ułatwiają codzienne funkcjonowanie oraz pomagają przełamywać bariery komunikacyjne i przestrzenne. Mieszkańcom Województwa Lubelskiego pomocą w doborze oraz praktycznym sprawdzeniu ich możliwości służy Ośrodek Wsparcia i Testów, działający przy Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Świdniku. O funkcjonowaniu OWiT i wsparciu, jakiego udziela, rozmawiamy z jego kierownikiem, Danielem Wysmulskim.
– Coraz częściej mówi się nie o ograniczeniach osób z niepełnosprawnościami, ale o możliwościach i tworzeniu przestrzeni dostępnej dla wszystkich. Ośrodki Wsparcia i Testów są ważnym elementem tego procesu – miejscem, gdzie nowoczesne rozwiązania spotykają się z realnymi potrzebami ludzi.
Daniel Wysmulski: – Ośrodki Wsparcia i Testów powstały w ramach programu CIDON (Centra informacyjno-doradcze dla osób z niepełnosprawnością), którego inicjatorem jest Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. W Polsce jest ich 16, w Województwie Lubelskim mamy dwa – w Świdniku i Łęcznej. Ich zadaniem jest przedstawianie korzyści wynikających z zastosowania technologii asystujących dla osób niepełnosprawnych oraz zwiększanie, podtrzymywanie lub poprawianie możliwości ich samodzielnego funkcjonowania. Nasz OWiT opiera się na trzech filarach. Po pierwsze, informujemy i edukujemy, czyli pokazujemy jakie nowoczesne technologie są dostępne na rynku. Pojawiamy się na różnego rodzaju konferencjach, spotkaniach, grupach wsparcia, co miesiąc staramy się organizować Dni Otwarte, opowiadając o naszej działalności. Po drugie, udostępniamy sprzęt do testów, by osoba niepełnosprawna mogła przed jego zakupem sprawdzić, czy odpowiada jej potrzebom. Po trzecie, współpracujemy z różnymi ośrodkami edukacyjnymi, rodzicami, terapeutami, bo wdrożenie technologii wymaga połączenia sił wszystkich tych jednostek.
– Urządzenia dostępne w ośrodku pomagają, między innymi, w komunikacji, nauce, rozwijaniu hobby, poruszaniu się czy obsłudze komputera i telefonu. Katalog wyposażania jest niezwykle obszerny.
D.W.: – Rozwój technologii, w ostatnich latach szczególnie sztucznej inteligencji, bardzo napędził ten rynek i w tym momencie mamy już niesamowite rozwiązania, które ułatwiają życie osobom z dysfunkcjami. Praktycznie z miesiąca na miesiąc jest coś nowego. Jako kierownik ośrodka, ale też wielki fan technologii, staram się być na bieżąco z nowinkami, by mieć tu technologię, która będzie odpowiadała naszym beneficjentom. Bardzo ważne jest też zbieranie sygnałów od osób niepełnosprawnych, ich rodziców czy opiekunów. Listę zakupów, którą otrzymujemy od PFRON, zawsze jeszcze aktualizuję i poszerzam, by w ofercie ośrodka było to, co najbardziej jest potrzebne. Mamy sprzęt dla osób z niepełnosprawnościami kończyn górnych, na przykład klawiatury specjalistyczne, alternatywne myszy komputerowe, specjalistyczne oprogramowanie do nauki sterowania wzrokiem. Dla niewidomych, słabowidzących oraz głuchoniewidomych posiadamy, między innymi, smartfon z klawiaturą z fizycznymi przyciskami, powiększoną czcionką i udźwiękowieniem, odtwarzacz książki mówionej, klawiaturę powiększoną dla słabowidzących EZ-see, notatnik brajlowski. Wyposażenie dla osób głuchych, słabosłyszących oraz doświadczających problemów w porozumiewaniu się za pomocą mowy to, na przykład: pętle indukcyjne stacjonarne i przenośne, system FM, czyli bezprzewodowe, radiowe urządzenie służące do przesyłania sygnału mowy na odległość. Jest także sprzęt uniwersalny dla wszystkich rodzajów niepełnosprawności: komputery przenośne, smartfony, tablety, słuchawki, mobilne kamery internetowe. Z nowinek technologicznych posiadamy Cyber Oko do komunikacji i neurorehabilitacji, czyli system, który działa na zasadzie kamer śledzących ruchy gałek ocznych i za pomocą tego, całkowicie bez użycia rąk, można sterować komputerem, laptopem czy oddzielnym systemem do rehabilitacji. Mamy neurotablety również przydatne w neurorehabilitacji i komunikacji, wszelkiego rodzaju powiększalniki, które zmieniają tekst na mowę i dostosowują kontrasty do wady wzroku, urządzenia lektorskie, lupy mobilne, które można schować do kieszeni czy torebki, a które przydają się na zakupach czy podczas wizyty w urzędzie. Bardzo popularny, jeśli chodzi o nasz ośrodek, jest program Mówik. To proste rozwiązanie, działające na zasadzie piktogramów. Osoby, które mają problemy z werbalnym porozumiewaniem się, mogą tworzyć z symboli całe zdania i wypowiedzi, które są odczytywane przez syntezę mowy. Jest to w 100% program polski, z miesiąca na miesiąc coraz więcej osób z niego korzysta. Katalog naszego sprzętu dostępny jest na stronie https://owit.sosw.eu/katalog-wyposazenia/.
Z nowinek technologicznych, które chcemy zamówić w kolejnym przetargu, znalazły się stymulator nerwu błędnego poprawiający komfort snu czy redukujący, mobilne urządzenie do aktywnego treningu motorycznego kończyn, elektryczny napęd wspomagający do manualnego wózka inwalidzkiego czy elektryczny schodołaz gąsienicowy. Mam już przygotowany opis przedmiotu zamówienia, więc myślę, że w ciągu 2 miesięcy sprzęt powinien być już do wypożyczenia. Nie są to tanie urządzenia, ale dzięki nim osoby z niepełnosprawnościami nie są skazane na siedzenie w domu, możemy je aktywizować, sprawić, że wychodzą do społeczeństwa.
– Trzeba dodać, bo to jest niezwykle istotne, że urządzenia wypożyczane są nieodpłatnie.
D.W.: – Z bezpłatnego wsparcia ośrodka mogą skorzystać mieszkańcy Województwa Lubelskiego posiadający aktualne orzeczenie o niepełnosprawności. Osoby zainteresowane muszą zgłosić się do nas oraz wypełnić ankietę, która zostaje wprowadzona do systemu obsługi wsparcia. PFRON zatwierdza wniosek i wtedy można korzystać ze sprzętu. Wypożyczamy go na 2 tygodnie, z możliwością przedłużenia o miesiąc. Zdarza się i tak, że przez ten czas ktoś nie do końca sprawdził, czy dane urządzenie mu odpowiada, bo do takich technologii trzeba się przyzwyczaić, więc staramy się wychodzić naprzeciw potrzebom i jeszcze przedłużamy termin. Pokazujemy również możliwości finansowania sprzętu. Osoby z niepełnosprawnością nie są skazane tylko na siebie, mogą się ubiegać o dopłaty.
– OWiT to nie tylko wypożyczalnia. Osoby z niepełnosprawnościami, ich rodziny oraz opiekunowie mogą uzyskać wsparcie specjalistów.
D.W.: – Dzięki wykwalifikowanej kadrze jesteśmy w stanie pomóc w większości spraw z jakimi trafiają do nas klienci. Współpracujemy z psychologiem, doradcą rodziny, lekarzami, na przykład pediatrą oraz specjalistami od spektrum autyzmu, dysfunkcji wzorku i kończyn. W przypadku pytań zapraszamy do kontaktu pod numerem 535 783 598.
– Wspominał Pan o Dniach Otwartych. Czy możemy spodziewać się ich jeszcze w maju?
D.W.: – W tym miesiącu mamy sporo wyjazdów, więc raczej nie, ale postaramy się takie Dni Otwarte zorganizować w okresie wakacyjnym. Wtedy na pewno będzie mniej wydarzeń, na które wyruszamy poza Świdnik.
– Gdzie będzie można Was spotkać w najbliższym czasie?
D.W.: –15 maja jesteśmy w Bystrzycy, na otwarciu Specjalistycznego Centrum Wspierającego Edukację Włączająca. 19 maja odbędzie się konferencja w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Świdniku. 20 maja pojawimy się w Miejskim Ośrodku Kultury w Świdniku, na spotkaniu, którego organizatorem jest Centrum Usług Społecznych. 21 maja jedziemy do szkoły katolickiej w Lublinie, a 29 maja na konferencję Fundacji Szansa – Jesteśmy razem. To na pewno jeszcze nie wszystkie spotkania.
– Wasze działania zostały dostrzeżone i ośrodek został nominowany w konkursie „Idol 2026”, organizowanym przez Fundację Szansa – Jesteśmy razem.
D.W.: – Współpracujemy z Fundacją już od jakiegoś czasu, często wysyła do nas swoich beneficjentów, by mogli skorzystać z konsultacji lub wypożyczyć sprzęt. Cieszymy się z nominacji, bo jest dowodem na to, że nasza codzienna praca na rzecz osób niewidomych i słabowidzących ma znaczenie. Będzie nam bardzo miło, jeśli ktoś z Czytelników zechce oddać na nas głos i pomóc w zdobyciu tytułu „Idola 2026”. Głosowanie trwa do 26 maja, na stronie https://idol.fundacjaszansa.org/p/22.
– Jakie plany, oprócz tych zakupowych i wyjazdowych, o których już mówiliśmy, ma OWiT w Świdniku?
D.W.: – Przede wszystkim chcielibyśmy powiększyć siedzibę, aby zmieściło się jeszcze więcej sprzętu, w tym innego rodzaju niż elektronika do komunikacji alternatywnej. Zależy nam na posiadaniu urządzeń do rehabilitacji, które mogłyby wypożyczać osoby po udarach, ośrodki pomocy czy domy pomocy społecznej. Mamy już zatwierdzony budżet i planujemy zakup rotorów do rehabilitacji kończyn górnych i dolnych, stymulatory mięśni nóg, które wspomagają rehabilitację czy przystawek do wózków inwalidzkich zwiększających ich mobilność.
– Dziękuję za rozmowę.
Agnieszka Wójcik-Skiba
Ośrodek Wsparcia i Testów
przy Specjalnym Ośrodku Szkolno–Wychowawczym
im. Henryka Sienkiewicza w Świdniku
ul. C. K. Norwida 4, 21-040 Świdnik
e-mail: owit.swidnik@sosw.eu
tel. 535 783 598
czynne od poniedziałku do piątku w godz. 7.00-15.00
Artykuł przeczytano 28 razy
Last modified: 14 maja, 2026
